معرفی کتاب

به مناسبت در گذشت علی اشرف درویشیان

آبشوران مجموعه‌ای‌ست از ۱۲ داستان کوتاه نوشتهٔ «علی‌اشرف درویشیان» که نخستین بار در سال ۱۳۵۳ منتشر شد. این داستان‌ها نیز چون سایر آثار نویسنده، با رویکردی واقع‌گرایانه تألیف شده‌اند و درویشیان سعی کرده تا به شیوهٔ همیشگی خود، با تمرکز بر زندگی آدم‌های فرودست و حاشیه‌ای اجتماع، نوعی نقد سیاسی/اجتماعی را نیز در پس داستان‌های خود ارائه کند.

در این کتاب معضلات طبقهٔ پرولتاریای ایران در دوران حکومت شاهنشاهی بازنمایی می‌شود.

نویسنده در بسیاری از آثارش از جمله در آبشوران، به بازنویسی زندگی خودش می‌پردازد. کتاب «آبشوران» در سال‌های پیش از انقلاب، نخستین بار، بانام مستعار «لطیف تلخستانی» به عنوان نویسنده منتشر شده‌است.

فقر در دنیای این داستان‌ها یک موقعیت است. موقعیتی که شخصیت‌های داستان محکوم به زندگی در آن هستند و نمی‌توانند از آن فرار کنند. مرگ برای این آدم‌ها فرار به جایی است که گرچه نمی‌دانیم، اما احساس می‌کنیم نمی‌تواند از این‌جایی که هستند بدتر باشد.

نسخهٔ صوتی کتاب آبشوران، در سال ۱۳۹۴ بر اساس نسخه نشر چشمه، توسط ناشر صوتی «آوانامه» منتشر شد.

بخشی از کتاب

بعد از ظهر پنجشنبه بود؛ مثل همهٔ پنجشنبه‌ها خاموش و دلگیر و کمی هم خوشی تعطیلی جمعه. اواخر پاییز بود. اتاق هنوز نم داشت. یک هفته پیش سیل آمده بود. بابام زیر کرسی خوابیده بود. آفتاب روی دیوار کاهگلی حیاط رنگ می‌باخت؛ دلم می‌خواست آفتاب نرود. هیچ وقت نرود و مشق‌هایم خود به خود نوشته بشوند و بابام از خواب بیدار نشود: هر وقت بلند می‌شد، بهانه می‌گرفت و کتکمان می‌زد. دلهرهٔ شنبه در دلم بود. آن همه مشق و جدول ضرب و معلم نامهربان و صدای ماست فروش دوره‌گرد در کوچه. چرا هیچ‌کس نبود که دوستمان داشته باشد؟ ولی بود. بچه گربه‌هایی بودند که شبها، دزدکی توی جامان می‌بردیم. دست‌هامان را می‌لیسیدند و برایمان خُرخُر می‌کردند؛ اما تا غافل می‌شدیم، می‌رفتند و پای بابا را گاز می‌گرفتند و می‌لیسیدند و بابام پرتشان می‌کرد تو حیاط …

نمونه سوال

نمونه سوال امتحان ادبیات نهم نوبت اول

شعری از سعدی

توصیه هایی برای تقویت مهارت خواندن:

توصیه هایی برای تقویت مهارت خواندن:

اموزش خواندن را از زمانی اغاز کنید که فرا گیران شما به خوبی قادرباشند هر کلمه ای را که می شنوند درست تلفظ کنند و معنی و مفهوم ان را بدانند.

با تمرین و تکرار دانش اموزان زا عادت دهید که هنگام خواندن شکل کلی کلمه را بخوانند و چشم آن روی اجزای کلمه مکث نکند.

فراگیران را عادت دهید که هنگام خواندن کلمه ها به معنی و مفهوم ان چه می خوانند توجه کنند.

فراگیران را عادت دهید که هنگام خواندن دایره ی دید خود را روی کلمه های بعدی ان جمله نیز گسترش دهند تا ارتباط کلمه های یک عبارت با مکث های نا به جا قطع نشود.

باید دانش اموزان را به تدریج عادت دهید کلمه هایی را که خوانده اند بدون اعراب نیز بخوانند و درست تلفظ کنند.

به فراگیران یاد دهید که هنگام خواندن با توجه به معنی جمله و نشانه های نقطه گذاری اهنگی مناسب به کلام خودبدهندانان باید بدانند که تکیه ی صدا باید روی کدام کلمه یا کدام صدا در کلمه باشد و کجا مکث کنند و باید بتئانند حالت های تعجب و شادی طلب خشم خبر سوال و... را با اهنگ صدا مجسم و بیان کنند.

خواندن را در دانش اموزان به صورت عادت در اورید. 

شعری از مولانا

 

 

بشنـو این نی چون شکــایت می‌کـــنـد

از جـداییــهـــا حکـــــایت مـــی‌کــــنـد

کــــز نیستـــان تـــا مـــــرا ببریــــده‌انـد

در نفیــــــرم مــــــرد و زن نالیـــــده‌انـد

سینه خواهم شرحـــه شرحـــه از فراق

تـــا بگـــویــم شـــرح درد اشتیـــــاق

هـــر کسی کو دور ماند از اصل خویش

بـــاز جویـــد روزگــــــار وصـــل خـــویش

مــن بــــه هــــر جمعیتی نالان شـــدم

جفــت بــدحالان و خوش‌حالان شـــدم

هــر کســی از ظن خــود شــد یـار من

از درون مـن نجســت اســـرار مــن

ســـر مــن از نالـــه‌ی مـــن دور نیست

لیـک چشم و گوش را آن نور نیست…

مولانا

در سوگ علی اشرف درویشیان

مدیر جایزه مهرگان درگذشت این نویسنده برجسته را از سوى خود، هیأت داوران و دبیرخانه جایزه مهرگان به خانواده محترم درویشیان و جامعه ادبی ایران تسلیت گفت

به گزارش خبرنگار ایلنا، در آذرماه ١٣٨٦ هیأت داوران مهرگان ادب به اتفاق آرا تندیس جایزه مهرگان ”یک عمر تلاش در عرصه نوشتن“ را به على اشرف درویشیان نویسنده و پژوهشگر فرهنگ عامه اهدا کرد. در بیانیه هیأت داوران مهرگان ادب آمده است که جایگاه ادبى- اجتماعى و شخصیتى آقاى درویشیان چنان است که مهرگان ادب به این گزینش خود افتخار مى‌کند.

مدیر جایزه مهرگان درگذشت این نویسنده برجسته را از سوى خود، هیأت داوران و دبیرخانه جایزه مهرگان به خانواده محترم درویشیان و جامعه ادبی ایران تسلیت گفت و در نوشتار کوتاهى از قلم مؤثر و صفات انسانی على اشرف درویشیان تجلیل کرد. علیرضا زرگر با انتشار بخش‌هایى از بیانیه ده سال پیش هیأت داوران مهرگان ادب (آذر ماه ١٣٨٦) می‌نویسد:

بى‌تردید ادبیات ایران یکى از چهره‌هاى شجاع، شریف و خستگى‌ناپذیر خود را از دست داد، انسان بزرگى که هر چند بیمارى سختى در یک دهه اخیر تن او را رنجور و ناتوان کرده بود اما وجودش همواره مایه دلگرمى و امید نویسندگان بود. نخستین کتاب درویشیان مجموعه داستان ” از این ولایت“ که در دهه چهل منتشر شد حضور نویسنده‌اى توانا را نوید داد که از غم‌ها و رنج‌هاى انسانى بر مى‌آشفت و در مقابل ستم‌ها و کجروى‌ها سکوت نمى‌کرد، درویشیان از سرسخت‌ترین مخالفان سانسور در ایران بود و سخنان او در مراسم اهداى جایزه مهرگان ادب (فرهنگسراى ارسباران-آذرماه 1386) در اوج بیمارى‌اش و در حالی که به روى صندلى چرخدار نشسته بود هرگز از یاد اهالى فرهنگ نخواهد رفت. بازتاب آرزوهای زلال و انسانی درویشیان را در داستان‌هایش می‌بینیم:

... تکه گچی را که در جیبم پنهان کرده‌ام بیرون می‌آورم. زمین را تقسیم می‌کنم. یک ورزشگاه بزرگ

این جا. ورزشگاه صدهزارنفری. نه، این کوچک است. دویست هزارنفری بهتر است. برای همه‌ی بچه‌های همشهری‌ام. که دیگر توی کوچه ول نگردند. این هم پارک کودک. سرسره، تاب، چرخ فلک، قطار، قایقرانی. اما با شکم گرسنه که نمی‌شود به پارک و ورزشگاه آمد. پس در این طرف یک کارخانه‌ی بزرگ می‌سازم که پدرهاشان بیکار نباشند. راستی کتابخانه داشت یادم می‌رفت. این هم کتابخانه. کتابخانه‌ای بزرگ... با همه جورکتاب. میلیون‌ها جلد. هر کتابی که دلت بخواهد. از هر نویسنده‌ای که بخواهی ...

(از داستان ِآرزوهای کاغذی)

برگزیدگان جایزه مهرگان ادب ” یک عمر تلاش در عرصه نوشتن“ از سال ١٣٧٨ تا کنون به این شرح‌اند:

 - احمد محمود؛ سال ١٣٧٩ براى مجموعه آثار با تاکید بر رمان ”همسایه‌ها“

 - سیمین دانشور؛ سال ١٣٨٢ براى مجموعه آثار با تاکید بر رمان ”سووشون“

 - على اشرف درویشیان؛ سال ١٣٨٦ براى مجموعه آثار با تاکید بر رمان ”سال‌هاى ابرى“        

جایزه مهرگان ادب

جایزه یک عمر تلاش در عرصه نوشتن

بیانیه هیأت داوران - دوره هشتم - آذرماه 1386

هیأت داوران مهرگان ادب، پس از مطالعات جامع و برگزاری جلسات مکرر اقناعی با بررسی چهره‌های متعدد تاثیرگذار در ادبیات ایران، سرانجام به اتفاق آرا نویسنده ارجمند جناب آقای علی اشرف درویشیان را شایسته دریافت این جایزه دانست. جایگاه ادبی- اجتماعی و شخصیتی آقای درویشیان چنان است که متقابلاً مهرگان ادب به این گزینش خود افتخار می‌کند.

... تکه گچی را که در جیبم پنهان کرده‌ام بیرون می‌آورم. زمین را تقسیم می‌کنم. یک ورزشگاه بزرگ

این جا. ورزشگاه صدهزارنفری. نه، این کوچک است. دویست هزارنفری بهتر است. برای همه‌ی بچه‌های همشهری‌ام. که دیگر توی کوچه ول نگردند. این هم پارک کودک. سرسره، تاب، چرخ فلک، قطار، قایقرانی. اما با شکم گرسنه که نمی‌شود به پارک و ورزشگاه آمد. پس در این طرف یک کارخانه‌ی بزرگ می‌سازم که پدرهاشان بیکار نباشند. راستی کتابخانه داشت یادم می‌رفت. این هم کتابخانه. کتابخانه‌ای بزرگ... با همه جورکتاب. میلیون‌ها جلد. هر کتابی که دلت بخواهد. از هر نویسنده‌ای که بخواهی ...

(از داستان ِآرزوهای کاغذی)

این‌ها آرزوست؛ آرزوی انسانی، آرزوی همه کسانی که با قلم و عرصه خلاقه سر و کار داشتند و دارند.

علی اشرف درویشیان از جمله نویسندگانی است که در آثار خود به بازگویی صریح چنین آرزوهای انسانی پرداخته است.

درویشیان در سال 1320 در کرمانشاه به دنیا آمد. نخستین کتابش مجموعه داستان ” از این ولایت“ در سال 1352 منتشر شد. همین اثر خبر از ظهور نویسنده‌ای داد که برای صدای انسان‌های محروم ارزش قائل بود. امروز 34 سال از انتشار آن کتاب نخست می‌گذرد. سال‌هایی که در اصل عمر ادبی درویشیان را شکل می‌دهد؛ عمر ادبی پرباری که حاصلش کتاب‌های آبشوران، فصل نان، همراه آهنگ‌های بابام، سلول 18، رمان چهارجلدی سال‌های ابری، درشتی، افسانه‌ها و متل‌های کردی، افسانه‌های عامیانه کردی و مجموعه مقالات و کتاب‌هایی برای کودکان و نوجوانان است. مجموعه‌ای که نظر دارد به نیکی‌ها، پاکی‌ها و زیبایی‌ها؛ یعنی همه آن چیزهایی که هر نویسنده و شاعری در جستجوی آنهاست.

هیات داوران جایزه مهرگان ادب

دوره هشتم  -  آذرماه 1386